Eigenwoningforfait is een belasting die je betaalt over het voordeel van het wonen in je eigen huis. De overheid beschouwt dit als een vorm van inkomen, omdat je geen huur hoeft te betalen. Het forfait wordt berekend over de WOZ-waarde van je woning en verschijnt jaarlijks in je belastingaangifte als belastbaar inkomen.
Wat is eigenwoningforfait precies en hoe werkt het?
Het eigenwoningforfait is een fictief inkomen dat de Belastingdienst toevoegt aan je belastingaangifte voor het voordeel van het wonen in je eigen woning. Het systeem is gebaseerd op de gedachte dat je als eigenaar geen huur betaalt, wat een financieel voordeel oplevert.
De wettelijke basis ligt in de Wet inkomstenbelasting 2001, waarbij eigenwoningbezit wordt beschouwd als een vorm van vermogen die inkomen genereert. Het forfait wordt jaarlijks vastgesteld op basis van een percentage van de WOZ-waarde van je woning. Dit percentage varieert afhankelijk van de hoogte van de WOZ-waarde.
Het eigenwoningforfait geldt alleen voor je hoofdverblijf, waar je daadwerkelijk woont. Tweede woningen of verhuurde panden vallen onder andere belastingregels. Het systeem zorgt ervoor dat alle huiseigenaren een bijdrage leveren aan de belastinginkomsten, ongeacht of ze hypotheekrente betalen.
Hoe wordt het eigenwoningforfait berekend voor jouw woning?
Het eigenwoningforfait wordt berekend door een percentage van de WOZ-waarde van je woning te nemen, verminderd met een vrijstellingsbedrag. Voor 2024 geldt een drempel van € 1.160.000, wat betekent dat je pas eigenwoningforfait betaalt als de WOZ-waarde van je woning boven dit bedrag ligt.
De berekening werkt als volgt: over het deel van de WOZ-waarde tussen € 1.160.000 en € 2.320.000 betaal je 0,35% eigenwoningforfait. Over het deel boven € 2.320.000 betaal je 2,35%. Deze percentages kunnen jaarlijks worden aangepast door de overheid.
Een praktijkvoorbeeld: bij een WOZ-waarde van € 1.400.000 betaal je alleen over het bedrag boven de drempel. Dit is € 1.400.000 minus € 1.160.000 = € 240.000. Hierover betaal je 0,35%, wat neerkomt op € 840 eigenwoningforfait per jaar. Dit bedrag wordt toegevoegd aan je belastbare inkomen, waarover je je marginale belastingtarief betaalt.
Wat merk je van eigenwoningforfait in je belastingaangifte?
In je belastingaangifte verschijnt het eigenwoningforfait automatisch als belastbaar inkomen in box 1. Je hoeft dit bedrag niet zelf in te vullen, omdat de Belastingdienst het berekent op basis van de WOZ-waarde die zij van je gemeente ontvangt.
Het eigenwoningforfait verhoogt je totale belastbare inkomen, waardoor je meer inkomstenbelasting betaalt. Over het forfaitbedrag betaal je je marginale belastingtarief, dat kan variëren van 36,93% tot 49,50%, afhankelijk van je totale inkomen. Dit betekent dat een eigenwoningforfait van € 1.000 je tussen de € 369 en € 495 extra belasting kan kosten.
Je ziet het bedrag terug op je voorlopige aanslag en in je definitieve belastingaangifte. Het wordt behandeld als gewoon inkomen, wat betekent dat het ook invloed heeft op inkomensafhankelijke regelingen zoals zorgtoeslag of kindgebonden budget. Recente wijzigingen in de wetgeving kunnen effect hebben op de hoogte van het forfait.
Wanneer ben je vrijgesteld van eigenwoningforfait?
Je bent vrijgesteld van eigenwoningforfait als de WOZ-waarde van je woning onder de drempel van € 1.160.000 ligt. Dit geldt voor het grootste deel van de Nederlandse woningbezitters, omdat alleen woningen in de duurdere segmenten boven deze grens uitkomen.
Daarnaast gelden er specifieke vrijstellingen voor bepaalde situaties:
- Monumentale panden kunnen onder voorwaarden vrijstelling krijgen
- Woningen die tijdelijk onbewoonbaar zijn door calamiteiten
- Specifieke sociale woningbouwprojecten
- Woningen in bepaalde herstructureringsgebieden
Ook als je woning wordt gebruikt voor zowel wonen als werken, kan een deel van de WOZ-waarde worden vrijgesteld voor het zakelijke gedeelte. Dit vereist wel een duidelijke scheiding tussen het woon- en werkgedeelte van je pand.
Hoe Veldsink Advies helpt met hypotheek en eigenwoningforfait
Bij Veldsink Advies begrijpen we dat het eigenwoningforfait een belangrijke factor is bij het maken van hypotheekkeuzes. Onze adviseurs helpen je de totale woonlasten te berekenen, inclusief de fiscale gevolgen van het eigenwoningforfait, zodat je een realistisch beeld krijgt van je maandelijkse uitgaven.
Onze dienstverlening omvat:
- Berekening van de totale woonlasten, inclusief eigenwoningforfait
- Advies over een optimale hypotheekstructuur met oog voor fiscale aspecten
- Vergelijking van meer dan 30 hypotheekverstrekkers
- Begeleiding bij oversluiten wanneer fiscale omstandigheden wijzigen
Wil je weten hoe het eigenwoningforfait jouw hypotheeksituatie beïnvloedt? Neem contact op met een van onze ervaren adviseurs. We helpen je graag met onafhankelijk hypotheekadvies dat rekening houdt met alle fiscale aspecten van woningbezit. Zo maak je een weloverwogen keuze die past bij jouw persoonlijke situatie.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er met mijn eigenwoningforfait als de WOZ-waarde van mijn woning stijgt of daalt?
Het eigenwoningforfait wordt jaarlijks herberekend op basis van de nieuwe WOZ-waarde. Als je WOZ-waarde stijgt, kan dit betekenen dat je meer forfait betaalt of voor het eerst boven de vrijstellingsgrens uitkomt. Bij een daling kan je forfait verminderen of zelfs wegvallen. De Belastingdienst past dit automatisch aan in je voorlopige aanslag.
Kan ik het eigenwoningforfait aftrekken van mijn belastbare inkomen?
Nee, het eigenwoningforfait is juist een toevoeging aan je belastbare inkomen, geen aftrekpost. Je kunt wel de hypotheekrente aftrekken via de hypotheekrenteaftrek, maar dit zijn twee aparte regelingen. Het forfait verhoogt je inkomen, terwijl de hypotheekrente het verlaagt.
Hoe zit het met eigenwoningforfait bij samenwonenden of getrouwde stellen?
Bij samenwonenden of gehuwden wordt het eigenwoningforfait toegekend aan de partner die als eigenaar in de kadastrale registratie staat. Bij gemeenschappelijk eigendom wordt het forfait evenredig verdeeld over beide partners. Dit kan fiscaal voordelig zijn als één partner in een lager belastingtarief valt.
Wat als ik mijn woning tijdelijk verhuur - geldt dan nog steeds het eigenwoningforfait?
Als je je hoofdverblijf tijdelijk verhuurt (bijvoorbeeld tijdens een buitenlandse detachering), kan de woning onder bepaalde voorwaarden nog steeds als eigenwoningforfait worden behandeld. Dit hangt af van de duur en reden van verhuur. Bij permanente verhuur valt de woning onder box 3 vermogensrendementsheffing.
Hoe bereid ik me voor op eigenwoningforfait bij het kopen van een dure woning?
Reken bij woningen boven € 1.160.000 de jaarlijkse eigenwoningforfait mee in je woonlastenberekening. Het forfait verhoogt je belastbare inkomen, wat betekent dat je 37-50% van het forfaitbedrag extra aan belasting betaalt. Laat een hypotheekadviseur de totale fiscale impact doorrekenen voordat je een koopbeslissing neemt.
Kan ik bezwaar maken tegen de hoogte van mijn eigenwoningforfait?
Bezwaar tegen het eigenwoningforfait zelf is niet mogelijk, omdat dit automatisch wordt berekend. Wel kun je bezwaar maken tegen de WOZ-waarde bij je gemeente, wat indirect het forfait kan beïnvloeden. Als je vindt dat je WOZ-waarde te hoog is vastgesteld, kun je binnen zes weken na de WOZ-beschikking bezwaar indienen.
